Overzicht organisaties met archiefwettelijk toezicht

Welke overheidsorganisaties vallen onder het toezicht van de Erfgoedinspectie? In dit overzicht vindt u een zo volledig mogelijke opgave met verwijzing naar de wettelijke grondslag.  

Overheidsorganen

In de bepalingen van Archiefwet 1995 worden aan overheidsorganen verplichtingen opgelegd ten aanzien van de zorg voor en het beheer van hun archiefbescheiden. De overheidsorganen worden in de Archiefwet 1995 ook wel aangeduid als zorgdragers.

In artikel 1, onder b geeft de Archiefwet 1995 aan wat wordt verstaan onder overheidsorgaan:

  • een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld;
  • een ander persoon of college met enig openbaar gezag bekleed.

In een aantal artikelen benoemt de Archiefwet 1995 de afzonderlijke groepen archiefbescheiden waarop hij van toepassing is. Achtereenvolgens onderscheidt de wet archiefbescheiden van:

  • het rijk (artikel 23);
  • de provincies (artikel 27)
  • de gemeenten (artikel 30)
  • de waterschappen (artikel 35)
  • de openbare lichamen of gemeenschappelijke organen (artikel 40)
  • de andere overheidsorganen (artikel 41)

Daarbij gaat artikel 40 over openbare lichamen of gemeenschappelijke organen ingesteld onder de Wet gemeenschappelijke regelingen. Artikel 41 gaat over de andere dan in de voorgaande artikelen bedoelde overheidsorganen.

Toezichthouders

De Archiefwet bepaalt welke ambtenaren toezichthouden op de naleving van de wet. Dit toezicht is ingericht per bestuurslaag. Met het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden bedoeld in artikel 23, eerste en tweede lid en artikel 41 is de Erfgoedinspectie belast. Voor dit toezicht spreekt de Erfgoedinspectie de in de artikelen 23.1 en 2 en 41 bedoelde overheidsorganen aan.

Het overzicht

In dit overzicht worden de overheidsorganen waarop de Erfgoedinspectie toezicht houdt, opgesomd. Het gaat om een groep die wat omvang, taakopdracht en rechtspersoonlijkheid betreft heterogeen is. Voor de overzichtelijkheid hebben we daarom de overheidsorganen in zes groepen verdeeld.

De zes groepen zijn:

Ingevolge artikel 23

  • de ministeries;
  • de hoge colleges van staat
  • de commissarissen van de Koning;

Ingevolge artikel 41

  • publiekrechtelijke zbo’s;
  • privaatrechtelijke zbo’s en personen met openbaar gezag bekleed;
  • de gerechten;
  • de organen van de publiekrechtelijke bedrijfs- en beroepsorganisatie.

De opsomming van de organen binnen iedere subgroep wordt voorafgegaan door een korte inleiding waarin wordt ingegaan op een aantal relevante kenmerken van de groep. De organisaties zelf zijn alfabetisch geordend. Bij de meeste organisaties hun wettelijke grondslag opgenomen.

Disclaimer

De Erfgoedinspectie pretendeert met deze lijst niet een te allen tijde actueel en volledig overzicht te presenteren van de overheidsorganen die voor het naleven van de Archiefwet 1995 onder haar toezicht vallen. Er vinden binnen de organen van de centrale overheid teveel veranderingen plaats in de vorm van fusies, reorganisaties, splitsingen, opheffingen, verzelfstandigingen en het geven of van rechtswege aflopen van aanwijzingen tot het uitoefenen van openbaar gezag om een dergelijke claim te rechtvaardigen. Als een organisatie niet voorkomt op deze lijst betekent dat dus niet dat deze organisatie geen overheidsorgaan is en dat de Archiefwet 1995 niet van toepassing is.

De Erfgoedinspectie wil met deze lijst inzicht geven in de omvang en verscheidenheid van haar toezichtsveld. Zij doet haar uiterste best doen fouten te vermijden en houdt zich aanbevolen voor opmerkingen, aanvullingen en voorstellen voor verbetering. U kunt daarvoor contact opnemen via het contactformulier.