Nieuwsbrief Monumenten nr. 2, januari 2008

Nieuwsbrief | 25-01-2008
Afdeling: Monumenten

Omschrijving

In deze nieuwsbrief

  • Voorwoord
  • Gemeente-inspecties 2008
  • Goede voorbeelden
  • Themaonderzoeken
  • Monumentale schoolgebouwen
  • Start project Modernisering Monumentenstelsel
  • Meerjarenbeleid 2008 - 2012
  • Hoe komen signalen op de juiste plek terecht?
  • Inspectierapporten op de website
  • Erfgoedinspectie / Monumenten in het nieuws
  • Colofon

Voorwoord

De sector Monumenten van de Erfgoedinspectie is nu ruim twee jaar actief, en dat begint zijn vruchten af te werpen. Met regelmaat worden gemeenten geïnspecteerd op het onderwerp instandhouding van rijksmonumenten. Uit deze inspecties komt ook een gezamenlijke problematiek voort. Daar richten we dan thematische inspecties op in. In deze Nieuwsbrief leest u daar meer over. Om er één te noemen: we hebben een onderzoek naar monumentencommissies ingericht. Nu het wetsvoorstel voor de wijziging van de adviesplicht van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) naar een adviesbevoegdheid voorligt, wordt steeds duidelijker dat de deskundigheid van de gemeentelijke monumentencommissie belangrijker wordt.
Ook in het project Modernisering Monumentenstelsel dat onlangs van start is gegaan, komen de inspectie-ervaringen goed van pas. Al deze werkzaamheden van de Erfgoedinspectie dragen bij aan de verbetering van de kwaliteit van de monumentenzorg!

Rest ons nog u een personele wijziging te melden: de Erfgoedinspectie heeft met ingang van 2008 een directeur, Barbara Siregar. De voormalige directeur, Stef Oosterloo, is in dienst getreden bij de gemeente Rotterdam als directeur van de dienst Kunst & Cultuur.

Erfgoedinspectie / Monumenten,
Hans Magdelijns, hoofdinspecteur.

Naar boven

Gemeente-inspecties 2008

De Erfgoedinspectie bezoekt alle zestien gemeenten die 150 tot 200 rijksmonumenten op hun grondgebied hebben. Inmiddels zijn er twaalf bezocht en staan er nog een viertal bezoeken gepland in provincies Noord-Holland en Limburg. Deze laatste inspecties zijn nu opgestart en zullen voor de zomer worden afgerond.

Iedere bezochte gemeente stelt na ontvangst van het inspectierapport een bestuurlijke reactie op waarin ze aangeeft hoe men de kwaliteit van de monumentenzorg wil gaan verbeteren. Een jaar na de ontvangst van deze bestuurlijke reactie neemt de Erfgoedinspectie weer contact op met de gemeente voor een vervolgonderzoek. Wij willen graag weten wat er is gedaan met de uitkomsten van het onderzoek, en hoe het staat met de voornemens uit de bestuurlijke reactie. Van het bezoek maken we een verslag dat op onze website zal worden geplaatst, in de rubriek ‘inspectierapporten’. Dit voorjaar zullen de eerste gemeenten worden bezocht voor een vervolginspectie.

Daarnaast zijn we bezig met het uitvoeren van een tweetal proefinspecties bij gemeenten in de provincies Drenthe en Noord-Holland op het onderwerp ‘Instandhouding van beschermde stads- en dorpsgezichten’. Na afronding van deze inspecties, in het voorjaar van 2008, zal ons waarderingskader voor de beschermde gezichten worden vervolmaakt, en zal dit ook op de website worden gepubliceerd.

Naar boven

Goede voorbeelden

Het college van B&W van de gemeente Westerveld stuurde ons in juli 2007 hun reactie op onze inspectie naar de instandhouding van rijksmonumenten in de gemeente Westerveld. Het stuk draagt de titel: Plan van aanpak. Kwaliteitsverbetering monumentenzorg in de gemeente Westerveld periode 2007-2010 . In het stuk worden alle conclusies en aanbevelingen uit ons inspectierapport aangehaald. Vervolgens wordt per aanbeveling aangegeven wat de gemeente er mee gaat doen, wie dit gaat aanpakken en wanneer het klaar moet zijn. Voor ons is dit stuk een goed voorbeeld van een gemeentelijke reactie, omdat hierin concreet wordt aangegeven hoe met elke aanbeveling zal worden omgegaan, en wanneer deze actie zal worden gerealiseerd.

De gemeente Oudewater reageerde op een andere manier positief op het inspectierapport. Naast het opsturen van een uitgebreide bestuurlijke reactie heeft de wethouder monumentenzorg alle gesprekspartners waarmee de Erfgoedinspectie heeft gesproken, per brief bedankt voor de medewerking. De bevinding uit onze inspectie dat in Oudewater zeer actief informatie wordt verstrekt aan de diverse betrokkenen die zich met monumenten bezig houden, is hiermee bevestigd.

Lees verder het inspectierapport instandhouding rijksmonumenten Gemeente Westerveld en Gemeente Oudewater

Naar boven 

Themaonderzoeken

Naast reguliere onderzoeken zoals de gemeente-inspecties op de instandhouding van rijksmonumenten, verricht de Erfgoedinspectie ook themaonderzoeken. Hieronder een overzicht van drie verschillende themaonderzoeken.

Monumentencommissies
Op dit moment wordt het in de vorige nieuwsbrief aangekondigde onderzoek naar monumentencommissies afgerond. Dit onderwerp komt voort uit onze reguliere inspectiebezoeken, waarin ons opviel dat de kwaliteit van een monumentencommissie wisselend is. Door dit onderzoek te doen, heeft de Erfgoedinspectie meer inzicht in de diversiteit maar ook in de mate van professionaliteit van de commissies. De uitkomsten van dit onderzoek worden nu al meegenomen in de beleidsvorming en worden betrokken in het project Modernisering Monumentenstelsel. Dit voorjaar zal het rapport worden afgerond en op onze website worden gepubliceerd.

Onderzoek artikel 18 Monumentenwet 1988 (Kerkelijke monumenten)
Behalve zelf een onderzoek opstarten, kan ook een verzoek hiervoor komen vanuit het ministerie. Zo wordt er op dit moment een themaonderzoek verricht naar wijzigingen van kerkinterieurs. Het onderzoek heeft als onderwerp de toepassing van artikel 18 van de Monumentenwet 1988. Dit artikel regelt voor de vergunningprocedure de verhouding tussen de overheid en de eigenaren van beschermde monumenten die voor het gezamenlijk belijden van de eredienst worden gebruikt (de zogenaamde kerkelijke monumenten).
Voor het verzamelen van gegevens worden gesprekken gevoerd met instanties die de in het artikel gewaarborgde belangen behartigen. Ook worden concrete vergunningzaken bestudeerd en zal indien nodig ter plekke een bezoek worden gebracht. Daarnaast vragen de juridische, liturgische en kerkhistorische haken en ogen de nodige aandacht. Dit voorjaar zal het rapport worden geschreven en gepubliceerd.

Uniforme Openbare Voorbereidingsprocedure (UOV)
In juli 2005 werd de UOV van kracht, als onderdeel van de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB). Deze is ook geldig voor de procedures in de monumentenzorg. De burger kan dankzij deze procedure gedurende zes weken een conceptbesluit dat een gemeentebestuur voorbereidt voor een monumentenvergunning inzien. Daarbij is niet alleen het plan openbaar, maar ook de verstrekte adviezen van de RACM, van de monumentencommissie en (indien van toepassing) van de provincie.
Een nadeel van deze procedure is dat de doorlooptijd in veel gevallen langer is geworden. Dit vormde een aanleiding om de ervaringen van gemeenten in de praktijk te peilen. Het thematisch onderzoek dat de Erfgoedinspectie hiernaar heeft ingesteld, wordt dit voorjaar gepubliceerd.

Naar boven

Monumentale schoolgebouwen

Rond de monumentale schoolgebouwen speelt een bijzondere problematiek. Voor het ene schoolbestuur waarvan het gebouw als rijksmonument is aangewezen, is deze status een uitdaging: hier worden uitbreidings- en aanpassingswensen vanuit het oogpunt van onderwijs gerealiseerd met respect voor de waarden van het monument. Door andere schoolbesturen wordt de status van rijksmonument als belemmerend ervaren, en wordt er voor gekozen een nieuw pand te betrekken. Voor het beschermde schoolgebouw moet dan een andere functie worden gezocht waarbij de monumentale waarden risico’s kunnen lopen.

Om de problematiek van monumentale scholen goed in kaart te kunnen brengen en een oplossing voor mogelijke knelpunten te zoeken, is in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een onderzoek in gang gezet. Het onderzoek richt zich op rijksmonumentale scholen, maar ter vergelijking zullen ook scholen bij dit onderzoek worden betrokken die op gemeentelijk niveau zijn beschermd. Het onderzoek wordt uitgevoerd door ®MIT Research Centre van de Technische Universiteit Delft en zal in het voorjaar van dit jaar worden afgerond.

De Erfgoedinspectie zit samen met o.a. de Inspectie van het Onderwijs en de RACM in een begeleidingscommissie die is ingesteld door het Ministerie van OCW.

Naar boven

Start project Modernisering Monumentenstelsel

Op 10 december 2007 heeft de aftrap plaatsgevonden van het project Modernisering Monumentenstelsel. Minister Plasterk (OCW) kondigde in mei 2007 aan dat hij een koerswijziging in de monumentenzorg wilde aanbrengen. Het belangrijkste doel hiervan is om behoud te verbinden met vernieuwing. Ook moet het monumentenbeleid beter inspelen op de kwaliteit van de omgeving. Verder is het van belang dat de monumentenzorg meer aansluit op maatschappelijke vraagstukken.

Het project modernisering monumentenzorg (MoMo) richt zich op twee specifieke onderdelen:

  • Monumentenzorg en ruimtelijke ordening - van objectgericht naar omgevingsgericht
  • Monumentenzorg en maatschappij - van conserverend naar ontwikkelend

Ook de Erfgoedinspectie levert een bijdrage aan dit project.

Bezoek de website http://www.rijksoverheid.nl voor meer informatie.

Naar boven

Meerjarenbeleid 2008 - 2012

Het Meerjarenbeleidsplan Erfgoedinspectie 2008-2012 is vorig jaar vastgesteld en op de website in te zien. Voor het Meerjarenplan is gestreefd naar een compacte weergave om het leesbaar en overzichtelijk te houden. En met slechts 19 pagina's is het een compacte weergave geworden.

In 2012 wil de Erfgoedinspectie haar werkwijze vernieuwd hebben volgens de beginselen van de Kaderstellende Visie op Toezicht (die voor alle rijksinspecties geldt) en de OCW-visie Toezicht in Vertrouwen, Vertrouwen in Toezicht .

Voorwaarde voor de sector Monumenten is dat alle betrokken partijen in de monumentenzorg op deskundige wijze invulling geven aan de taken en bevoegdheden die volgen uit het vernieuwde bestel. In deze situatie kan de Erfgoedinspectie zich richten op het monitoren van de werking van het bestel bij de verschillende partijen.

Wilt u meer weten hierover klik dan op het Meerjarenbeleidsplan

Naar boven

Hoe komen signalen op de juiste plek terecht?

Voor de burger is niet altijd duidelijk wie bij het Rijk waarvoor verantwoordelijk is. De Erfgoedinspectie heeft een onafhankelijke positie ten opzichte van het Ministerie van OCW/ Directie Cultureel Erfgoed (DCE) en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM). Door de Erfgoedinspectie gesignaleerde knelpunten in het monumentenstelsel worden aan DCE doorgespeeld in het reguliere overleg.

Met de RACM zijn in de afgelopen periode duidelijke afspraken gemaakt en wordt er regulier overlegd. Zo worden de aanbevelingen uit de afzonderlijke inspectierapporten met de RACM besproken en worden afspraken gemaakt hoe daarmee wordt omgegaan. Ook worden signalen en meldingen die de sector Monumenten krijgt en die bij de RACM thuishoren, aan de RACM doorgegeven zodat deze zaken daar kunnen worden opgepakt.

Door deze afstemming tussen deze ketenpartners (beleid, uitvoering en toezicht) kunnen zaken snel worden opgepakt. Zie verder onze incidentenprocedure via onderstaande link.

Lees verder over procedure incidentenmeldingen

Naar boven

Inspectierapporten op de website

De site van de Erfgoedinspectie / Monumenten is het afgelopen jaar steeds meer geraadpleegd om rapporten te lezen en te downloaden. Alleen al in de maand december 2007 gebeurde dit 285 keer.

In de rubriek ‘Inspectierapporten’ zijn op dit moment tien rapporten te downloaden. De rapporten kunnen door iedereen worden geraadpleegd. Zo kunnen ook monumentenambtenaren van niet geïnspecteerde gemeenten zien wat een goede monumentenzorg in de praktijk inhoudt.

Lees meer over de monumentenzorg in de gemeenten Bronckhorst (GLd.). Doesburg (Gld.), Gorinchem (Z.-H.), Heusden (N.-B.), Landgraaf (L.), Maarssen (U.), Oudewater (U.), Vianen (U.), Westerveld (Dr.), Wijdemeren (N.-H.). Binnenkort komen daar rapporten over de gemeenten Edam-Volendam (N.-H.) en Middelharnis (Z.-H.) bij.

De rapporten zijn hier gratis in pdf-formaat te downloaden

Naar boven

Erfgoedinspectie / Monumenten in het nieuws

In december 2007 is een artikel gepubliceerd over de Erfgoedinspectie in de Cultuurminnaar. De Cultuurminnaar is een intern blad voor alle cultuurdiensten van het ministerie van OCW. Het artikel, met de titel: Een dagje mee met de Erfgoedinspectie , is geschreven door een student Bouwkunde. De schrijver is een dag met de Erfgoedinspectie / Monumenten mee geweest op inspectie in de gemeente Vianen . Het geeft heel aardig weer wat er allemaal komt kijken bij een gemeentelijke inspectie.
Ook huis-aan-huiskrant het Kontakt/editie West-Betuwe (archief nov. '07) gaat uitgebreid in op het inspectierapport over de gemeente Vianen. In dit artikel aandacht voor de noodzaak van bouwhistorisch onderzoek. Ook schrijft de krant over het goede functioneren van de monumentencommissie en dat er meer deskundigheid moet komen bij de gemeente.
Op 14 juli '07 schrijft het Brabants Dagblad dat uit het inspectierapport blijkt dat de gemeente Heusden en de Monumentencommissie een actievere rol moeten spelen bij de zorg voor de instandhouding van de monumenten.
Tien dagen later staat in de Twentse Courant dat de gemeente Borne haar sterk verouderde monumentenverordening aanpast als gevolg van uitspraken uit het inspectierapport. Volgens de krant is uit het onderzoek ook gebleken dat de kwaliteit van de adviezen van de monumentencommissie verbeterd moet worden.

Naar boven

Colofon

Over de Erfgoedinspectie
De Erfgoedinspecti e ziet erop toe dat de regels voor behoud, beheer en omgang met het erfgoed worden nageleefd. Ze stimuleert verbeteringen op deze gebieden. Waar nodig treedt zij op bij incidenten. Daarnaast adviseert de Erfgoedinspectie de minister van Cultuur over de verbetering van de regelgeving. De sector Monumenten van de Erfgoedinspectie houdt toezicht op de naleving van wetten en regels voor de aanwijzing en instandhouding van rijksmonumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten.

De Erfgoedinspectievalt onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De organisatie werkt onafhankelijk en kan daardoor objectief haar bevindingen vaststellen. Over die bevindingen rapporteert zij.


Stuur deze nieuwsbrief door
U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u betrokken bent bij de monumentenzorg. U kent ongetwijfeld andere mensen die geïnteresseerd zijn in de Erfgoedinspectie / Monumenten. Zoals uw collega, bestuurder of buurvrouw. Maak hen attent op deze nieuwsbrief en stuur deze door. Ongeveer twee à drie keer per jaar komt de nieuwsbrief uit.
De vorige nieuwsbrief is te lezen in het Nieuwsbriefarchief

U kunt zich aan- en afmelden voor de nieuwsbrief door uw e-mailadres in te vullen. Aanmelden of Afmelden


Adresgegevens
Erfgoedinspectie (IPC 3500)
Postbus 16478
2500 BL Den Haag
T 070-4124012
F 070-4124014
E-mail info@erfgoedinspectie.nl
Website www.erfgoedinspectie.nl


Zoeken
Erfgoedinspectie