Werkwijze bij toezicht op rijkscollectie

De Erfgoedinspectie ziet toe op het behoud en beheer van de Rijkscollectie. Grondslag hiervoor vormt de Regeling materieelbeheer museale voorwerpen. Daarin is geregeld aan welke eisen het Rijk moet voldoen. Op grond van een risicoanalyse bepaalt de Erfgoedinspectie vervolgens hoe het jaarprogramma voor het toezicht op de Rijkscollectie eruit ziet. Het kan dan gaan om inspecties bij specifieke organisaties, maar ook om thema-inspecties naar bepaalde aspecten van beheer, zoals bijvoorbeeld de registratie van de collectie of de kwaliteit van depots.
Van elke inspectie maakt de Erfgoedinspectie een rapport op. Dat rapport is gericht aan de verantwoordelijke colleges of departementen. De instellingen die het feitelijk beheer voeren krijgen een afschrift van het rapport. Een rapport omvat bevindingen, conclusies en aanwijzingen voor verbeteringen. Jaarlijks rapporteert de Erfgoedinspectie over de bevindingen aan de minister van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), die verantwoordelijk is voor de rijkscollectie.

Werkwijze bij de inspectie van de Wet tot behoud van cultuurbezit

Ongeveer 240 voorwerpen en 23 verzamelingen worden beschermd door de Wet tot behoud van cultuurbezit. De Erfgoedinspectie brengt eens in de drie à vier jaar een bezoek aan de locatie waar de voorwerpen zich bevinden, inspecteert daar voorwerp of verzameling en spreekt met de eigenaars en beheerders. Als een voorwerp tijdelijk wordt uitgeleend aan een ander land, bijvoorbeeld voor een tentoonstelling of restauratie, dan moet de Minister daarvoor vooraf toestemming geven. Wanneer een beschermd voorwerp binnen Nederland wordt verplaatst moet dit gemeld worden aan de Erfgoedinspectie.

Werkwijze toezicht op in- en uitvoer cultuurgoederen

Uitvoer van cultuurgoederen uit Nederland
Voor tijdelijke uitvoer van een beschermd voorwerp buiten de Europese Unie is een vergunning nodig die wordt afgegeven door de Erfgoedinspectie. De vergunningsaanvraag moet worden ingediend bij de Centrale Dienst voor In- en Uitvoer in Groningen (Douane Noord). Meestal zorgt de transporteur hiervoor. Als er geen problemen zijn wordt de vergunning binnen enkele dagen afgegeven. Zie ook de brochure: Invoer en uitvoer cultuurgoederen.

Invoer van cultuurgoederen uit het buitenland
Cultuurgoederen die in een bepaald land zijn beschermd, kennen ook internationale bescherming door verdragen en richtlijnen. De landen die zijn aangesloten bij het verdrag of vallen onder een regeling zijn verplicht mee te werken aan het opsporen van beschermde cultuurgoederen van partnerlidstaten en aan de teruggave van die voorwerpen. Voor de handel in, invoer in Nederland, uitvoer uit de EU en eigendomsoverdracht van cultuurgoederen bestaan regels. De Erfgoedinspectie heeft hier samen met de Belastingdienst/douane en het KLPD (Korps landelijke politiediensten) tot taak hiertegen op te treden. Binnen de EU wordt steeds meer samengewerkt. Ook Interpol speelt een belangrijke rol bij de bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen. Zie ook de brochure: Invoer en uitvoer cultuurgoederen.