Nieuwsbericht | 21-07-2011

In deze rubriek aandacht voor het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid over de iOverheid en de nieuwe publicaties van Kennislab over de weg naar het iRijk in 2015.

Rapport Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) over de iOverheid
Op 15 maart verscheen het WRR-rapport nr. 86 over de iOverheid. In het rapport wordt vastgesteld, dat de overheid, stapje voor stapje, besluit na besluit, onder invloed van digitalisering fundamenteel van karakter verandert. De informatie die circuleert en wordt gedeeld in de netwerken van overheidinstanties bepalen steeds sterker het karakter van de overheid, zo schrijft de WRR. Maar wat zijn de bredere consequenties van de inzet van ICT-systemen en -toepassingen voor het delen en digitaal uitwisselen van informatie in het kader van beleid voor dienstverlening, zorg en veiligheid? Welke kansen en kwetsbaarheden brengt dit met zich mee voor de overheid zelf en voor burgers en de samenleving? Individuele initiatieven zoals het Elektronisch Kinddossier, de internationale uitwisseling van passagiersgegevens (PNR) en bankgegevens (Swift), biometrie op het paspoort en ANPR (Automatic Number Plate Recognition), worden nauwelijks beoordeeld in het licht van een informatieoverheid die zich steeds verder vertakt en groeit. De iOverheid staat niet op het netvlies van politiek en beleid, hetgeen zowel burgers als de overheid zelf kwetsbaar maakt. De Raad bepleit daarom dat 'het besef een iOverheid te zijn' het vertrekpunt wordt voor de verdere digitalisering van de overheid. Dat vereist een inhoudelijk ander beleid voor digitalisering en ook instituties en (wettelijke) kaders die dat beleid ontwikkelen en ondersteunen De aandacht moet komen te liggen bij de informatiehuishouding van de overheid die zich kenmerkt door netwerken, informatiebewerking en profilering. Dat is in het belang van de overheid zelf, maar ook van de individuele burgers. Verder vergt de vormgeving van iOverheid volgens de WRR een open houding naar de ontwikkelingen binnen de informatiesamenleving, alsmede naar de kansen en kwetsbaarheden die deze samenleving ook voor de overheid met zich meebrengt. De iOverheid kan niet in een isolement worden vormgegeven. De WRR vindt dat politiek en bestuur, systematischer dan nu het geval is, dienen na te denken over de kwaliteit van digitale informatie en de vraag wie in de digitale wereld van de overheid de eindverantwoordelijkheid draagt voor die informatie. Ook de vraag naar de grenzen van de iOverheid en dus de grenzen van informatiegebruik verdient politieke aandacht. Een visie op begrenzing is volgens de WRR bij uitstek van belang bij het vernetwerken van informatie, bij het samenstellen en verrijken van informatie (dat wil zeggen het creëren van digitale beelden van burgers op basis van verschillende bronnen uit verschillende contexten) en bij het voeren van preventief beleid op basis van informatie (het ingrijpen in de samenleving op basis van informatiegestuurde risicocalculatie).

De Raad gaat ook in op enkele onderwerpen die rechtstreeks gelinkt zijn aan de archiefwetgeving. De Raad schrijft onder meer: “Ten slotte vraagt het 'geheugen' van de iOverheid expliciete aandacht. Zowel het belang van 'vergeten' – mensen moeten niet voor eeuwig afgemeten worden aan de informatie die de overheid over ze heeft opgeslagen – als dat van bewaren en archiveren verlangt een radicale cultuuromslag en een verankerde strategie.” Omdat de informatie van overheidsorganisaties zich steeds meer in ketens en netwerken bevindt en niet meer uitsluitend bij een individuele zorgdrager raakt de vraag van de WRR wie in de digitale wereld van de overheid eindverantwoordelijkheid draagt voor die informatie de Archiefwet ook direct.

Publicaties Kennislab over de weg naar het iRijk in 2015
Naar aanleiding van de oplevering van een grote hoeveelheid expertproducten, heeft KennisLAB een zevende KennisLAB boekje uitgebracht, getiteld: Op weg naar het iRijk 2015; indrukwekkend eenvoudig. 
Het boekje bestaat uit vier delen:
I Context
II Bouwstenen en kaders
III Waar staan we nu?
IV Hoe nu verder?
Deel I schetst de historie van de totstandkoming van alle instrumenten, deel II geeft een totaaloverzicht van de bouwstenen en kaders, deel III schetst de samenhang en het boekje sluit af met de behandeling van de vraag: Hoe nu verder?
In de notitie De samenhang verklaard ( worden door middel van modellen alle bouwstenen en kaders met elkaar verbonden.