Taken

De Erfgoedinspectie voert zelfstandig inspecties uit, en rapporteert hierover aan de betreffende zorgdrager. In bijzondere gevallen kan de Erfgoedinspectie de minister van OCW op de hoogte stellen van de resultaten van een inspectie. De minister van OCW kan een orgaan van de centrale overheid een aanwijzing geven. In bijzondere gevallen kan de minister bestuursdwang toepassen.

Elk jaar voor 1 juli brengt de Erfgoedinspectie een jaarlijks verslag over het toezicht uit. De minister van OCW legt het verslag, voorzien van zijn standpunt, voor aan de Tweede Kamer.

Bevoegdheden

De bevoegdheden van de archiefinpecteurs vinden hun basis in de Algemene wet bestuursrecht. Tot de bevoegdheden behoren:

• het vorderen van inlichtingen;
• het vorderen van inzage in zakelijke gegevens en bescheiden, inclusief het maken van kopieën;
• het betreden van plaatsen, inclusief het zich doen vergezellen van aangewezen personen;
• het onderzoeken van zaken en het openen van verpakkingen;
• het vorderen van medewerking

De toezichthouder dient een legitimatiebewijs bij zich te dragen volgens een model door de minister van Justitie, afgegeven door het ministerie van OCW. De toezichthouder mag van zijn bevoegdheden slechts gebruik maken, voor zover dit redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak nodig is (artikel 5:13 Algemene wet bestuursrecht). Indien hij dit binnen die grenzen doet, is een ieder verplicht binnen redelijke termijn medewerking te verlenen. Medewerking mag echter geweigerd worden door degenen, die uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift verplicht zijn tot geheimhouding* (artikel 5:20, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht).

Archiefwettelijk toezicht

De Archiefwet 1995 bepaalt dat toezicht wordt uitgeoefend op de naleving van de wet. We onderscheiden toezicht op de zorg , en toezicht op de naleving. Het toezicht richt zich op alle overheidsorganen, maar niet alle overheidsorganen hebben dezelfde toezichthouder: voor rijk, provincies en gemeenten zijn afzonderlijke inspectiediensten in het leven geroepen.

De Erfgoedinspectie houdt namens de minister van OCW toezicht op het archiefbeheer van de organen van de centrale overheid. Het gaat hierbij om alle archieven van deze overheidsorganen, tot het moment waarop die archieven hetzij zijn vernietigd, dan wel zijn overgebracht naar een archiefbewaarplaats.

Namens Gedeputeerde Staten houden de provinciale archiefinspecties toezicht op de archiefwettelijke zorg van gemeenten, waterschappen, gemeenschappelijke regelingen en de politie. Dat toezicht heeft betrekking op de verantwoordelijkheid van die lagere organen voor hun totale archiefbeheer, zowel voor als na overbrenging naar een archiefbewaarplaats. Ook houden ze toezicht op het archiefbeheer van de provincie zelf.

Gemeenten en waterschappen kunnen overgaan tot de aanstelling van een gemeente- of waterschapsarchivaris, die dan is belast met het beheer van de oude archieven van die gemeente of dat waterschap (of van de gemeenten die zijn aangesloten bij een streekarchief of een regionaal historisch centrum).

Deze archivaris of een van zijn medewerkers is dan ook wettelijk belast met het toezicht op het beheer van de moderne archieven die door die gemeente(n) of waterschappen worden gevormd en beheerd. De gemeentearchivaris houdt ook toezicht bij de betreffende archieven van gemeenschappelijke regelingen en regiopolitie. Is in een gemeente of waterschap geen archivaris benoemd, dan neemt de provinciale archiefinspecteur de inspectietaak voor zijn rekening.

Wilt u meer informatie over archiefwettelijk toezicht, bezoek dan www.archiefinspecties.nl .